Анлайн-дадатак да газеты
"Народная Воля"

Што будзе рабіць на прэзідэнцкіх выбарах беларуская дэмакратычная грамадскаць у адсутнасць адзінага кандыдата? Удзельнічаць альбо не ўдзельнічаць у кампаніі? 
6:00 31 лiпеня 2015
15
Памер шрыфта

Аб гэтым ішла размова падчас “круглага стала” на тэму “Байкот vs удзел у кампаніі”,
які сабрала Аб’яднаная грамадзянская партыя.
На абмеркаванні тэмы прысутнічалі сустаршыня аргкамітэта па стварэнні партыі “Беларуская хрысціянская дэмакратыя” Віталь РЫМАШЭЎСКІ, лідар Аб’яднанай грамадзянскай партыі і патэнцыяльны кандыдат у прэзідэнты Анатоль ЛЯБЕДЗЬКА, кіраўнік ствараемага руху “За дзяржаўнасць і незалежнасць Беларусі” Уладзімір НЯКЛЯЕЎ, кінарэжысёр Юрый ХАШЧАВАЦКІ, вядомы журналіст і медыяэксперт Аляксандр КЛАСКОЎСКІ, а таксама прадстаўнік АГП Аляксандр ДАБРАВОЛЬСКІ, які і быў мадэратарам мерапрыемства.
Гутарка была шчырай, хоць, як мне падаецца, кожны застаўся пры сваім меркаванні…
Аляксандр Дабравольскі: – Перад тымі людзьмі, якія хочуць перамен, сёння паўсталі пытанні: як ставіцца да выбараў? Выкарыстоўваць іх, каб нечага дасягнуць, ці проста ігнараваць, бо ўсе ведаюць, што выбараў няма? Што правільней?
Аляксандр Класкоўскі: – Нельга так казаць: “Усе ведаюць, што выбараў няма”. Паводле сацыялогіі, палова людзей (ці трошкі болей за палову) упэўнена, што выбары ёсць і падчас іх лічацца галасы. Перакуліць за пару месяцаў свядомасць гэтых людзей немагчыма. Мараль такая: ёсць нейкі вузкі апазіцыйны пункт гледжання, але ж трэба глядзець шырэй – з гледзішча апалітычнага народа, які да нейкіх высокіх матэрыяў, можа, і не дацягвае, але ён такі.
Віталь Рымашэўскі: – З гэтай жа сацыялогіі можна зрабіць выснову, што трохі менш за 50 працэнтаў ведаюць, што выбараў у краіне няма. Аналітыкі нам заўсёды казалі, каб мы ішлі да тых людзей, якія нас не ведаюць. Але ёсць вельмі зразумелае правіла паліттэхналогій: трэба пачынаць са свайго электарату і ісці далей.
Аляксандр Класкоўскі: – Таму апазіцыя і раскалолася па ўсіх лініях…
Віталь Рымашэўскі: – Чаму апазіцыя раскалолася – гэта тэма для асобнай размовы. Але сёння ў першую чаргу трэба глядзець, чаго чакаюць людзі. Пагаварыце ў буйных гарадах з інтэлігенцыяй, кваліфікаванымі людзьмі, студэнтамі, працоўнымі… Спытайце: хто з іх пойдзе на выбары? Большасць з іх кажа: “выбараў няма”, “я не хаджу на выбары” ці “не пайду”…
Анатоль Лябедзька: – Ёсць людзі, якія не пойдуць галасаваць, таму што няма свабодных і сумленных выбараў. Але такіх – адзінкі. Большасць не пойдуць галасаваць па іншай прычыне – таму што ў гэты час яны займаюцца сваімі бытавымі праблемамі і проста абыякавыя да выбараў. І з гэтым нашым электаратам таксама неабходна працаваць. У мяне абсалютна няма ніякіх прэтэнзій да шараговага грамадзяніна, які кажа: “Я не пайду галасаваць, таму што мой голас не лічаць, а мне патрэбны свабодныя выбары”. Я яму шчыра пацісну руку і скажу: “Я таксама, відаць, не пайду”. Але ў мяне ёсць прэтэнзіі да людзей палітычна актыўных, сяброў палітычных арганізацый. Вось яны не маюць права сказаць: “Я на выбары не пайду і нічога рабіць не буду”. Таму што там – неаранае поле. Апазіцыя не выкарыстоўвае тыя маленькія мажлівасці, якія адкрывае выбарчая кампанія, для таго каб зрабіць большым працэнт людзей, якія свядома не ходзяць на выбары, але разумеюць, што дэмакратычныя выбары – гэта шлях да перамен у Беларусі.
Юрый Хашчавацкі: – Неяк, калі мой сын яшчэ хадзіў у дзіцячы садок, ён прыйшоў дадому і сказаў: “Мяне пабіў Віцька”. Пытаю: “Ты адказаў?” – “Не”. – “Чаму?” – “Я ім буду пагарджаць”. Дык вось, мяркую, што апазіцыйныя палітыкі на самай справе не маюць права займаць такую пазіцыю. Нельга не скарыстацца магчымасцю хаця б пагутарыць з людзьмі, паставіць зборшчыкаў подпісаў на прахадных заводаў. І няхай ён нават не збярэ подпісы… Нам кажуць, што палітыкі слабыя, няма праграмы. Ды ніхто не чытае гэтыя праграмы ў грамадстве. Усе хочуць моцнай рукі, і мне абсалютна відавочна, чаму так адбываецца. Людзі не разумеюць, што такое важнасць закона. Грамадства можа рэгуляваць альбо закон, альбо моцная рука, калі няма закона. Вось народ і марыць аб моцнай руцэ. І гэта найперш трэба пераадольваць.
Аляксандр Дабравольскі: – Мне здаецца, што мільён людзей у Беларусі (а то і два) не хочуць ніякай моцнай рукі…

Юрый Хашчавацкі: – Няхай яны сядзяць на канапе, але я не згодны, каб палітыкі сядзелі там жа.
Уладзімір Някляеў: – За гэтым сталом знаходзяцца тры чалавекі, якія амаль два гады сустракаліся якраз па пытаннях, што рабіць з гэтымі выбарамі, як у іх удзельнічаць. Але не былі ўзважаны ўсе нашы дзеянні на гэтых выбарах, зыходзячы з той небяспекі, якая сёння большая для краіны. Гэта – магчымасць страты незалежнасці дзяржавы. Дык вось ні разу не быў зроблены аналіз з нагоды таго, як паўплывае любы фармат выбараў на ўзмацненне ці паслабленне дзяржаўнасці Беларусі.
Аляксандр Класкоўскі: – А ў вас ёсць адказ на гэтае пытанне?
Уладзімір Някляеў: – Я сабе сказаў так: трэба было б удзельнічаць у выбарчай кампаніі, калі б быў адзіны кандыдат і адзіная праграма. Тады акумулявалі б 40 працэнтаў, якія яшчэ не за «русский мир» і таварыша Пуціна. Але калі мы пайшлі на выбары не адзінай калонай, а распылена, то вядомы і фінал. Незалежна ад таго, што паспее давесці людзям на прахадной завода спадар Лябедзька ці нехта іншы, мы ўсё роўна кансервуем сітуацыю сённяшняга дня. А сёння сітуацыя такая, што эканоміка краіны не развіваецца. І палітычная сістэма не развіваецца.
Аляксандр Класкоўскі: – Дык пытанне ўдзелу ў выбарах для вас маральнае ці палітычнае?
Уладзімір Някляеў: – Перш за ўсё – палітычнае. Паўтаруся, калі б быў адзіны кандыдат, трэба было б удзельнічаць. А зараз удзел бессэнсоўны і нават шкодны. Кансервуюцца палітычная і эканамічная сітуацыя ў краіне.
Аляксандр Класкоўскі: – Учора прачнуліся і ўбачылі, што выбараў няма? Убачылі, што нельга ўдзельнічаць, пакуль у турме Статкевіч? Ён сядзіць у турме з 2010 года. Таму сёння трэба казаць у паліттэхналагічных катэгорыях. Калі не атрымалася адзінства ў апазіцыі, то ёсць два варыянты падыходу да гэтай кампаніі: – альбо ўдзельнічаць растапыранай пяцярнёй, альбо байкатаваць (ці прыхавана байкатаваць) выбары.
Уладзімір Някляеў: – Яшчэ раз кажу – у такім фармаце, які склаўся сёння, удзельнічаць у выбарах шкодна.
Анатоль Лябедзька: – У такім выпадку ў мяне – контраргументы. Няўдзел у выбарах стварае рэальную пагрозу легітымізацыі ўлады. У любым выпадку колькасны склад удзельнікаў прэзідэнцкай кампаніі ўладай будзе забяспечаны. Уявім, што мы адмаўляемся ад удзелу ў выбарах. Прыязджаюць міжнародныя назіральнікі, і што яны фіксуюць? Значны прагрэс. Ніхто нікога не затрымлівае, далі больш часу на тэлебачанні… Сёння міжнародная супольнасць абсалютна не зацікаўлена, каб Беларусь стала яшчэ адной кропкай напружанасці, а таму яны скажуць так: “У параўнанні з 2010 годам вялікі прагрэс”. А гэта азначае легітымізацыю вынікаў выбарчай кампаніі з усімі наступствамі.
Аляксандр Класкоўскі: – У мяне да вас такое пытанне: калі вы раздавалі ўлёткі на прахадной завода рабочым, вы ім пра легітымізацыю ўлады казалі? Электарату гэтая легітымізацыя – “па барабане”!
Анатоль Лябедзька: – Ёсць легітымізацыя міжнародная і ўнутраная. Калі мы не пойдзем на прахадныя заводаў і не прапануем людзям свае шляхі выхаду падчас крызісу, то не закранём людзей, якія сёння “думаюць страўнікам”. І для нас гэта шанц. Учора на МАЗе стаялі сілавікі з камерамі, скрыгаталі зубамі, але мусілі цярпець, пакуль я не раздаў апошнюю ўлётку. Так будзе і далей. Калі нам даюць магчымасць выйсці да народа з нашай эканамічнай альтэрнатывай, то трэба ісці. Трэба навязваць свой сцэнарый уладзе, а не гуляць па яе правілах.
Віталь Рымашэўскі: – З тым, што працаваць з людзьмі патрэбна, згодны ўсе. Выкарыстоўваць магчымасці падчас выбараў таксама неабходна. Далей ідзе пытанне: – як? Я прадстаўляю аргкамітэт па стварэнні партыі “Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя”. Наша пазіцыя застаецца нязменнай – на гэтых выбарах мы знялі свае прэзідэнцкія амбіцыі, але далучыліся да ініцыятывы па вылучэнні Статкевіча. Ужо зроблена шмат, каб тэма палітвязняў узнялася на належны ўзровень. Адзінае, што трэба зараз прадухіліць, – калі Статкевіча ў “добрай” традыцыі будуць выкарыстоўваць для таго, каб тарпедаваць усіх іншых. У нас аўтарытэт аднаго нярэдка ўзнімаецца для таго, каб знішчыць іншых. Акрамя таго, трэба збіраць подпісы за вызваленне абсалютна ўсіх палітвязняў. Мы супрацоўнічаем з усімі палітычнымі сіламі, хто адпавядае нашай стратэгіі і задачам… Але не трэба думаць, што ўсе, хто ўдзельнічае ў кампаніі, гуляюць на адным баку. Гэта няпраўда. Таму што некаторыя людзі ўжо сёння гатовы прызнаць пераможцу і працаваць у яго камандзе. І вось ужо тут пачынаецца легітымізацыя рэжыму…
Аляксандр Дабравольскі: – Ці правільна я зразумеў, што галоўнай стратэгічнай праблемай сёння з’яўляецца магчымасць легалізацыі рэжыму?
Віталь Рымашэўскі: – Так, гэта галоўная праблема ў сённяшняй сітуацыі.
Аляксандр Дабравольскі: – Якая мала хвалюе людзей…
Віталь Рымашэўскі: – Ведаеце, ёсць тыя, хто скончыў ВНУ, хто лічыць сябе палітычным лідарам, а ёсць тыя, хто працуе на МАЗе. У кожнага свая функцыя.
Аляксандр Класкоўскі: – Давайце больш строга ставіцца да тэрміналогіі “Легалізацыя рэжыму”. Вы мяркуеце, што сёння нелегальны рэжым? І што такое легітымнасць? Калі народ прымае гэтую ўладу, то яна легітымная. Калі амбасадары прывозяць даверчыя граматы, яны іх у офіс АГП нясуць? Не, Макею і Лукашэнку… Я невыпадкова з самага пачатку сказаў, што трэба паглядзець на выбары вачыма простых людзей. Гэта не дэмагогія. Яны бачаць, што гаспадар у краіне – Лукашэнка. Замежнікі таксама гэта бачаць.
Аляксандр Дабравольскі: – Не бывае стопрацэнтнай легальнасці альбо нелегальнасці. Яе можна проста ці павысіць, ці знізіць.
Аляксандр Класкоўскі: – Як ніколі рэальна для Лукашэнкі, каб па выніках гэтых выбараў быў зафіксаваны проста прагрэс. Празрыстыя скрыні, нешта яшчэ… І Еўропе будзе гэтага дастаткова.
Віталь Рымашэўскі: – Прабачце, Еўропе будзе гэтага недастаткова. Вельмі важны голас грамадзянскай супольнасці, дэмакратычных сіл, часткай якіх з’яўляецца апазіцыя.
Уладзімір Някляеў: – Тым людзям, якія ідуць на выбары, абсалютна ўсё роўна гэтая лігітымізацыя ці наадварот. І ў мяне гэта таксама не будзе ў галаве, калі сітуацыя захаваецца такой, якая яна ёсць зараз… Скажуць нешта кандыдаты на тэлебачанні, пастаяць на прахадных. І што з таго? Гэта ўсё ўжо было. Людзі гэта праходзілі. Але ў паліттэхналогіях ёсць элемент нечаканасці. Дык вось у нас яшчэ не было такой магчымасці, якую нам па сутнасці дае знаходжанне за кратамі чалавека, які ўдзельнічаў у выбарах 2010 года. Як зможа нармальны чалавек, скажам, з АБСЕ прызнаць гэтыя выбары прагрэсіўнымі, калі не зменены Выбарчы кодэкс, калі Мікалай Статкевіч яшчэ з тых выбараў у няволі? Калі б мы зрабілі адзіную акцыю няўдзелу ў выбарах праз вылучэнне Міколы Статкевіча – гэта быў бы не толькі маральны момант, але і моцны ход. А зараз Статкевіч выглядае як адзін з экзатычных прэтэндэнтаў. Але хачу сказаць, што на сённяшні дзень мы яшчэ можам дамовіцца і вылучыць адзінага.
Анатоль Лябедзька: – Магчыма, для часткі міжнароднай супольнасці, гэта і мела б нейкі рэзананс. Але я ўжо пабываў шмат у якіх беларускіх гарадах, і ні адзін чалавек не паставіў гэта ў парадак дня. Сабралі ініцыятыўную групу Статкевіча, але што гэтыя паўтары тысячы чалавек будуць рабіць, калі ім адмовяць у рэгістрацыі? Палова паедзе на лецішча, хтосьці – у крамы ў Еўропу… Адзінкі нешта будуць рабіць. Але ім, у адрозненне ад нас, не дадуць пастаяць на МАЗе з транспарантам “Свабоду Статкевічу!”. Шанц гэтую тэму ўтрымліваць у тонусе ёсць, калі мы зарэгіструемся. Вось тады рэальна можна ўзнімаць гэту праблему разам з эканамічнай.
Уладзімір Някляеў: – Можна чапляць людзей эканамічнай тэматыкай, калі б спадар Лябедзька збіраўся перамагчы на выбарах.
Анатоль Лябедзька: – Мы ўпершыню гаворым рэалістычныя рэчы. Гаворым пра тое, што пры сённяшняй сістэме перамагчы не можам, а таму па-іншаму фармулюем задачу перад людзьмі. Кажам так: “Валун ёсць, далучайся. Толькі так нешта можам зрабіць”. І ўпершыню ў людзей з’явілася нейкая цікавасць да таго, што прапануюць ім у сферы эканомікі. Дапякло, народ гатовы слухаць. І гэта наш шанц. Бо адна з задач – павялічыць колькасць удзельнікаў палітычнага працэсу. Не павялічым – значыцца, пасля гэтай кампаніі скурчыліся яшчэ больш.
Аляксандр Класкоўскі: – А што ўяўляе сабой палітычны працэс: да чаго далучацца? Прыйсці рабочаму МТЗ кавы папіць у офіс АГП?
Анатоль Лябедзька: – Канкрэтны прыклад. Да нас прыйшлі грузаперавозчыкі. Кажуць: “У нас праблема, трэба яе вырашыць”. Вось вам стол і папера, вось вам юрыст. Мы з імі прыкладна год працавалі. Закончылася тым, што яны з нашай дапамогай рэгіструюць сваю грамадскую ініцыятыву. Тое самае мы прапаноўваем і тым, хто змагаецца з ушчыльненнем забудовы. Грамадскія ініцыятывы трэба падтрымліваць.
Аляксандр Дабравольскі: – Давайце ўсё-такі вернемся да абмеркавання тэмы нашага “стала”. Што будзе, калі мы заклічам да байкоту і людзі не пойдуць на выбары?
Аляксандр Класкоўскі: – Не можа быць, каб усе не пайшлі.
Юрый Хашчавацкі: – Усё будзе, як раней. Вы ж не заклічаце не хадзіць на датэрміновае галасаванне.
Віталь Рымашэўскі: – Зараз у нас байкот легальна забаронены, але ж чалавек можа распавядаць праўду пра тое, што выбараў няма. Гэта такая ідэя супраціву дзеючай уладзе праз непрыняцце тых правіл гульні, якія прапануе дзяржава.
Аляксандр Класкоўскі: – Абывацель не жыве ідэяй супраціву.
Віталь Рымашэўскі: – Давайце не выдумляць веласіпед, таму што ідэі негвалтоўнага супраціву (у тым ліку – байкатаванне) былі па ўсім свеце. Ёсць эфектыўныя прыклады і неэфектыўныя. Неэфектыўныя – гэта калі частка псеўдаэліты спрабуе ўладкавацца ў тую аўтарытарную эліту, якая сёння існуе. І тады няма ніякіх шанцаў для дэмакратычных змен.
Аляксандр Дабравольскі: – Яшчэ раз хачу запытацца: – калі апазіцыя пачне заклікаць да байкоту, што будуць рабіць людзі? Якія наступствы?
Віталь Рымашэўскі: – Па-першае, зафіксаваць адсутнасць яўкі прасцей за ўсё. На выбарах 2012 года некаторыя назіральнікі сцвярджалі, што выбары адбыліся. Але дзякуючы такой фіксацыі да людзей давялі, як усё адбывалася на самай справе.
Аляксандр Класкоўскі: – Назіральнікі былі толькі ў гарадах, а што рабілася ў вёсках? І што гэта дало, хто памятае пра 2012 год? Пасля гэтага ўзмацнілася апазіцыя? Улада ўпісала ў закон забарону байкоту – і вас заціснулі яшчэ больш. Вось і ўвесь байкот! Бо што на практыцы? Не пераканаеце вы за лічаныя тыдні большасць народу не ісці на ўчасткі. Хай не 80, а 60 працэнтаў прыйдзе. Уладзе сёння не патрэбна мабілізацыя. Яны здаволяцца больш сціплым паказчыкам. Акрамя таго, большае жаданне ісці на ўчасткі менавіта ў прыхільнікаў Лукашэнкі. Гэта значыць, што ў ідэале для ўлады на выбары прыходзяць толькі яе прыхільнікі, і Лукашэнка сціпла атрымлівае свае 80 працэнтаў і легітымізацыю. А апазіцыя застаецца сядзець у сваёй веры.
Віталь Рымашэўскі: – 80 працэнтаў існуе толькі на паперы, а ў рэальным жыцці…
Аляксандр Класкоўскі: – А ў рэальным жыцці Лукашэнка кіруе ўжо 21 год.
Анатоль Лябедзька: – Калі ўлады змянілі закон і ўнеслі туды палажэнне аб байкоце, значыцца, мы на самай справе сабралі доказы, што няма сумленных выбараў. Адна справа пра гэта казаць і зусім іншая, калі ты на стол кладзеш доказы. Калі ў нас з 60 чалавек 35 запісаных выступленняў не пайшлі ў эфір, то што можна казаць?.. Але на гэты раз мы ціснем руку грамадзянам, якія аддалены ад палітыкі і не ідуць на выбары, таму што лічаць іх падманам. Разам з тым мы не прымаем байкот як кампанію. Мы – за ўдзел па сваім сцэнарыі. І ён – некамфортны для ўлады, бо прымушае апошнюю рабіць памылкі альбо даказваць, што не існуе сумленных выбараў. Што ж тычыцца большасці грамадзян… Калі б не было моцнага эканамічнага крызісу ў краіне, мы, можа б, і не ўвязваліся ў кампанію. Але ўпершыню за 20 гадоў гэта дае нам шанц выйсці да народа з нашай праграмай “Мільён новых рабочых месцаў” і шукаць новых прыхільнікаў. Няхай у іх галаве проста застанецца, што ёсць яшчэ альтэрнатыва.
Аляксандр Дабравольскі: – Ці могуць сёння дэмакратычныя сілы яшчэ дамовіцца?
Уладзімір Някляеў: – На мой погляд, выправіць сітуацыю можна. Але што будзе сёння рабіць Анатоль Лябедзька, які прыняў рашэнне ўдзельнічаць у прэзідэнцкай кампаніі? Ён будзе адзін за адным выкладваць аргументы за ўдзел у выбарах. Мы два гады казалі пра тое, што нам патрэбны адзіны кандыдат, а дайшлі да таго, да чаго дайшлі. Больш спрацавалі персанальныя адносіны, чым усё астатняе. Але, паўтаруся, усё мела б сэнс, калі б быў адзіны кандыдат. Зараз жа нічога не змянілася. Пяць гадоў таму была і тая ж эканамічная праграма Яраслава Раманчука і заклікі не ісці на выбары, а ісці на Плошчу. І што займелі? Калі б у Анатоля Лябедзькі былі такія магчымасці ў СМІ, як у Лукашэнкі, то гэта ўжо была б іншая сітуацыя, я нават пайшоў бы ў ініцыятыўную групу да яго. Але ж гэтага няма. А ўдзел апазіцыі ў выбарах у тым фармаце, які прапанаваны ўладай, шкодны для будучыні краіны. Ён вядзе да кансервацыі рэжыму, да захавання таго, што існуе зараз.
Аляксандр Класкоўскі: – А якая альтэрнатыва?
Уладзімір Някляеў: – Сабрацца ўсім і сказаць: – “Да пабачэння, выбарчая кампанія! Мы падтрымліваем Статкевіча як адзінага кандыдата”. Больш ніякіх альтэрнатыў не бачу.
Аляксандр Класкоўскі: – І на наступны дзень па тэлевізары людзям скажуць, што апазіцыя спалохалася і пацярпела поўнае фіяска.
Уладзімір Някляеў: – Яны будуць тлумачыць сваё, а мы – сваё. Давайце спачатку зробім, а пасля пабачым.
Аляксандр Дабравольскі: – Уладзімір Някляеў гатовы дамаўляцца. Ці ёсць зараз у гэтым сэнс?
Аляксандр Класкоўскі: – Ніхто не спрачаецца, што ўдзел у выбарах адзінага кандыдата – гэта быў бы аптымальны сцэнарый. Іншая рэч, што ён на сёння нерэальны.
Анатоль Лябедзька: – Я лічу, што не варта вяртацца да старонкі, якую ўжо перагарнулі. Гэта проста марнаванне часу. Аб’яднанне магло б быць, калі б быў адзін сцэнарый. Але і гэтага не дамагліся. І мы бачым, што на гэтую кампанію розныя палітычныя сілы ставяць розныя задачы. Для нас гэта, як ужо казаў, не дапусціць легітымізацыі ўлады і павялічыць колькасць удзельнікаў палітычнага працэсу. Таму апазіцыі зараз не варта высвятляць адносіны паміж сабой. Даказвай, што твой накірунак больш эфектыўны.
Віталь Рымашэўскі: – На жаль, перамовы пра адзінага не скончыліся плёнам, што прывяло да яшчэ большай дыскрэдытацыі дэмакратычных сіл. Сёння ж пытанне не столькі ў адзінстве, сколькі ў нарошчванні сілы, якая магла б быць больш моцнай. Кожны няхай ідзе сваім шляхам. Але не трэба распальваць варожасць у апазіцыі. Няхай кожны сваёй працай дакажа сваю сапраўднасць. У гэтым я бачу будучыню беларускіх дэмакратычных сіл. Бо зараз пытанне стаіць не толькі адносна легітымізацыі ўлады. Пытанне і ў тым, ці атрымае апазіцыя легітымізацыю ад беларускага грамадства
Аляксандр Класкоўскі: – Відавочна, што апазіцыя ўвайшла ў гэтую кампанію ў найгоршым варыянце. Любая кансалідаваная стратэгія (байкот, вылучэнне Статкевіча ці адзіны кандыдат) нават у гэтых апрыёры няроўных умовах выглядала б значна мацней, чым сённяшняя раскіданасць. Але што ёсць, тое ёсць. І для меня логіка ўдзелу ў выбарах больш пераканаўчая. Нават пры тым, што на сённяшні дзень нельга вырашыць нейкія стратэгічныя задачы. Але, магчыма, гэта той выпадак, калі кропля камень точыць. І самае галоўнае, каб порах не згараў у войнах паміж сабой і ў высвятленні адносін кшталту “я больш сумленны”. На самай справе апазіцыя не апынулася на вышыні гістарычнай адказнасці, хоць тут і гучалі словы пра будучыню Беларусі.
Аляксандр Дабравольскі: – На мой погляд, калі ёсць магчымасць камунікацый з людзьмі, іх трэба выкарыстоўваць. Калі можам нешта змяніць, гэта можна зрабіць толькі пры падтрымцы людзей…
Падрыхтаваў
Алесь СІВЫ.

Каб мець магчымасць прачытаць цікавыя і актуальныя артыкулы, купляйце PDF-версію газеты!
Хуткая аплата праз смс-сервіс

Чытайце таксама

Гомельскі падлетак прыгавораны да дзесяці з паловай гадоў калоніі

У Гомелі да дзесяці з паловай гадоў пазбаўлення волі прыгавораны 16-гадовы падлетак. Ён абвінавачаны ў забойстве і замаху на крадзеж.

Путин – Собчак: Вы хотите, чтобы у нас по площадям бегали десятки Саакашвили?

Президент России Владимир Путин считает, что оппозиция в России пока не предложила "программу позитивных действий".

Как создаются новые рабочие места. Минским предприятиям пришли «письма счастья»

Администрация Советского района Минска рассылает по предприятиям письма, в которых доводит до них «дополнительное задание» по трудоустройству граждан.