Анлайн-дадатак да газеты
"Народная Воля"

6:00 29 снежня 2016
21
Памер шрыфта

Вітаўтас Ландсбергіс – адзін з лідараў літоўскага руху за незалежнасць ад Савецкага Саюза і першы кіраўнік адноўленай Літоўскай дзяржавы.

У сакавіку 1990 года Вярхоўны Савет Літоўскай ССР на чале з Ландсбергісам абвясціў незалежнасць, Літва стала першай з саюзных рэспублік, якая вырашыла развітацца з Крамлём.

У студзені 1991 года ўлады СССР робяць спробу аднавіць савецкую ўладу і накіраваць войскі і танкі ў Вільнюс, у выніку чаго загінулі 14 чалавек.

Праз некалькі месяцаў Барыс Ельцын як прэзідэнт РСФСР прызнаў незалежнасць Літвы. Да канца года Савецкі Саюз канчаткова разваліўся.

Старшыня Літоўскага парламента (1990–1992, 1996–2000 гг.), дэпутат Еўрапарламента (2004–2014 гг.), Вітаўтас Ландсбергіс, адзін з дванаццаці былых кіраўнікоў постсавецкіх дзяржаў выказаў свае погляды на адносіны з Расіяй карэспандэнту Ганне Соўсь у рамках спецыяльнай серыі інтэрв’ю Радыё Свабода «Расія і я».

– Спадар Ландсбергіс, мы знаходзімся ў знакавым для Літвы месцы – у Музеі памяці падзей студзеня 1991 года. Зараз у гэтым музеі ёсць фатаграфіі «Нябеснай сотні» – людзей, якія загінулі за незалежнасць Украіны. Калі пачаўся распад Савецкага Саюза напрыканцы 1980-х і на пачатку 1990-х, літоўцы заплацілі высокую цану за незалежнасць. Другі прэзідэнт Украіны Леанід Кучма неяк сказаў: «За незалежнасць заўсёды трэба быць гатовымі плаціць. Калі трэба – крывёю», і гэтую думку працягнуў расійскі палітык Рыгор Яўлінскі: «Свабода каштуе дорага, а свабода ад Расіі яшчэ даражэйшая». Як вы лічыце, цяпер цана незалежнасці ад Расіі вышэйшая, чым 25 гадоў таму? Ці такая ж яна высокая для Украіны, для Літвы, для Беларусі?  Для Украіны найперш…

– Гэтая цана мяняецца. Нам пагражалі яшчэ на подступах да абвяшчэння адноўленай незалежнасці тым, што ад нас запатрабуюць такіх выплат нібыта даўгоў Савецкаму Саюзу, што мы ніколі не зможам сябе выкупіць. Як быццам мы ўзятыя ў заклад, як быццам мы – закладнікі, якія сябе не выкупяць.

Мы глядзелі на сітуацыю інакш. Раз нас захапілі, то што б яны ні рабілі тут, укладвалі грошы ў стратэгічныя аб’екты, у саветызацыю, ва ўключэнне Літвы па ўсіх параметрах у сістэму Савецкага Саюза – гэта былі іх выдаткі, выдаткі імперыі і акупанта. Ім няма чаго наракаць, што ў іх яны былі. І мы не абавязаны нічым, наадварот, акупант абавязаны нам за тую шкоду, якая была нанесена акупацыяй.

Гэта былі толькі першыя намёткі, якая гэта будзе цана. Вядома, былі пагрозы, пагрозы агульнага парадку, што «вы паплаціцеся за гэтыя спробы»… Але зараз мы бачым вельмі канкрэтна, якую цану плаціць Украіна, і яшчэ канца няма гэтай цане. Яны не патрабуюць плаціць грошы (хоць нядаўна патрабавалі для наймітаў, каб Украіна выплачвала нешта Данбасу, Захарчанку – ну гэта смешна, вядома, яна не будзе ім нічога плаціць). Але Украіна плаціць тым, што яе разбураюць. І трэба будзе аднаўляць гэта. За гэта давядзецца плаціць самой Украіне або заходняй дэмакратыі. З Расіі гэтага ніхто не запатрабуе, хоць менавіта спадар Пуцін прыйшоў з гэтымі разбурэннямі. Ніхто сябе не руйнаваў.

– У вашым кабінеце на сценах шмат карыкатур, і ўсе яны ў асноўным звязаны з Расіяй, Савецкім Саюзам. Напрыклад, Гарбачоў лезе ў вулей пад назвай «Літва», і адтуль вылятае шмат пчол, і ў выніку яму вельмі цяжка. А з іншага боку на сцяне ў кабінеце вісяць вашы фатаграфіі з заходнімі лідарамі, і няма ніводнага вашага здымка з расійскімі лідарамі. Наш праект называецца «Расія і я». Як чалавек творчы, як мастацтвазнаўца скажыце, калі ласка, які вобраз вы абралі бы для Расіі цяперашняй і для Расіі тых часоў, калі вы кіравалі літоўскай дзяржавай?

– Вядома, гэта вобраз той Расіі, якая імкнулася да дэмакратыі. Былі апошнія гады гарбачоўскай перабудовы, калі ўсё больш і больш думаючых людзей верылі, што можна жыць па-іншаму і што толькі трэба прыкласці для гэтага пэўныя намаганні. Калі абіралі З’езд народных дэпутатаў у Маскве, то гэта ўжо былі выбары. Упершыню. У пэўнай меры, але ўсё ж канкурэнтныя выбары. І ў Літве мы пайшлі на гэтыя выбары як грамадска-палітычная арганізацыя «Саюдзіс», якая мела мэтай свабоду, вядома, перамены, рэформы, змены ладу жыцця і асноў гэтага жыцця. Мы пайшлі з адкрытай праграмай у адкрытыя дэбаты з кампартыяй, і мы выйгралі гэтыя выбары. На з’ездзе «Саюдзіс» атрымаў 36 месцаў, а камуністычная адміністрацыя – толькі 6, і то 2 месцы з саступкай «Саюдзісу». Вось гэта ўжо было нешта зусім іншае і для Расіі.

Мы не лічылі сябе часткай Расіі, мы хацелі нармалізаваць адносіны, звесці ў нябыт сталінскія злачынствы захопу краін Балтыі і ўсе наступныя, маючы на ўвазе, што Расія хоча стаць дэмакратычнай. Гэта быў час, які абнадзейваў, і я ўспамінаю расійскіх палітыкаў, асабліва сярод дэмакратаў, з сімпатыяй, з пачуццём шкадавання, што гэтага не адбылося, і што сілы бальшавіцкага рэваншу і імперыялізму былі мацнейшыя. Яны задушылі маладую расійскую дэмакратыю і павярнулі назад магчымы расійскі прагрэс – зноў да імперыялізму, да рэпрэсій, да тэрору. Кровапраліцце працягваецца і канца яму не відаць у імя фальшывай велічы расійскай імперыі, дзе чалавек не варты нічога, а вось тэрыторыя і ўлада вышэйшыя за ўсё.

– Вы ўзгадалі некаторых расійскіх палітыкаў. На ваш погляд, якая асноўная розніца паміж Ельцыным і Пуціным?

– Ельцын быў шчырым чалавекам, і ў яго было пачуццё гонару і годнасці. Я гэта бачыў на нашых перамовах і ў моманты, калі яго паплечнікі спрабавалі яго штурхнуць на нядобрасумленны шлях. І варта было яму нагадаць: «Барыс Мікалаевіч, але мы ж з вамі дамовіліся», – і гэтага было дастаткова. Гэта быў сумленны чалавек. Потым яго збілі з панталыку ў сувязі з вайной у Чачні. Вядома, гэта былі сілы яго карумпіраванага акружэння, нават сямейнага, і ён трапіў у залежнасць ад такіх абставін вакол яго і ўжо не змог супрацьстаяць рэваншызму расійскай імперыі. Нават сам, можа быць, паддаўся. Хоць невядома, што адбылося, калі ён напачатку казаў публічна: «Мы ніколі не ўварвёмся ў Чачню, таму што нам бы гэтага ніхто не дараваў», – а праз два тыдні ўжо быў зламаны і падпісаў указ пра ўварванне. Калі-небудзь гісторыкі дакапаюцца, хто быў сапраўднай уладай, якая чыніла гвалт над прэзідэнтам.

– Калі казаць аб нядаўніх падзеях… У мяне ёсць ваша кніга «Галгофа Украіны» – пра падзеі на Майдане. Вы былі на Майдане…

– Тут і параўнання няма з тым, якую палітыку праводзіў Барыс Ельцын… Абсалютна неймаверны напад на Украіну, а цяпер гэта, аказваецца, магчыма, і нават вітаецца абалваненай масай расіян.

– Нядаўна вы казалі пра тое, што Захад баіцца адказаць Расіі, і калі такое стаўленне не зменіцца, то Расія зможа працягваць бясчынстваваць ва Украіне, а пазней у іншых суседніх краінах. У Літве пачаўся ваенны прызыў, і, як мне здаецца, у Літве вельмі добра разумеюць, што адбываецца на ўсходзе Украіны, і адэкватна рэагуюць, зусім не так, як, напрыклад, у Чэхіі, Славаччыне і Вугоршчыне. Як бы вы патлумачылі гэта? Літве гэта больш баліць, Літва гэта больш адчувае?

– У сілу гістарычных урокаў Літва разумнейшая. Там некаторыя палітыкі дазваляюць сабе дурыцца або прыкідвацца недасведчанымі, наіўнымі, або дазваляюць сябе абдурыць.

– Ці забыліся?

– Вядома ж, і забыліся… Ці паддаліся навязванням, якія былі вельмі актыўныя пэўны час, што Расія стала зусім іншай, што ніколі такіх уварванняў не будзе, як у Чэхаславаччыну ці ў Вугоршчыну падчас Вугорскай дэмакратычнай рэвалюцыі. А зараз мы бачым, што ўсё засталося там у глыбіні.

– Вы былі дэпутатам Еўрапарламента. Калі б вы зараз знаходзіліся ў кіраўніцтве Еўрасаюза, што вы зрабілі для таго, каб спыніць вайну ва Украіне?

– Я б выступіў з патрабавальнай прапановай праводзіць мірныя перамовы, перамовы не аб часовым перамір’і, а пра мір паміж ваюючымі краінамі: Расіяй і Украінай. Таму што Расія абыгрывае тых, хто згодны быць абыграным, быццам яна не ваюе супраць Украіны. Гэта смешна. Я мяркую, што многія заходнія палітыкі смяюцца з такой паўтараемай хлусні, а публічна саромеюцца сказаць: «Спадар начальнік, перастаньце хлусіць – вы там ваюеце, там ваша ўзбраенне, вашы салдаты, вы іх туды пасылаеце, а потым спальваеце ў крэматорыях, каб не трэба было хаваць на радзіме, каб бацькі не ведалі, дзе зніклі іх сыны і з-за чаго. Варта сказаць: дастаткова хлусні, трэба «жыць не па ілжы», як сказаў Салжаніцын.

– Вы кажаце, што трэба весці перамовы аб міры, а не аб перамір’і. Ідзе Мінскі перамоўны працэс. Кіраўнік Беларусі Аляксандр Лукашэнка прызнаваўся не раз, што гэта Уладзімір Пуцін прапанаваў, каб гэтыя перамовы праходзілі ў Мінску. Вы верыце ў тое, што ў выніку Мінскіх перамоў ва Украіне можа быць дасягнуты мір?

– Найперш «аб перамір’і»… Няма ніякага перамір’я, людзі гінуць амаль штодня ў вялікай колькасці – аб якім перамір’і ідзе гаворка? Гэта падман, гэта крывадушнасць, і тыя, якія патрабуюць прытрымлівацца дамовы аб перамір’і, нават трапляюць пад гэтую крывадушнасць з-за выкарыстання слова «перамір’е», таму што няма ніякага перамір’я, і гэта не дагавор аб перамір’і. Была дамова аб, можа быць, часовым прыпыненні забойстваў, але не прыпынілі. Кроў льецца. Можа быць, гэтая кроў не такая дарагая для заходніх палітыкаў… Нават тады, калі збілі іх пасажырскі самалёт і загінулі многія іх грамадзяне, яны таксама не адважыліся на вырашальны крок: прыйсці туды і расследаваць на месцы сітуацыю. Яны пабаяліся.

– Давайце вернемся да тых часоў, калі вы былі на чале літоўскай дзяржавы. Калі казаць пра адносіны з Расіяй, то які быў самы цяжкі, самы складаны дзень і які найлепшы, найбольш шчаслівы дзень?

– Былі рознага роду складанасці, пагрозы, ультыматумы, былі блакады з разлікам на тое, што народ стане незадаволеным і зменіць свае погляды, сваё стаўленне, сваю падтрымку курсу незалежнасці, і будзе вітаць вяртанне так званай савецкай улады, а гэта значыць акупацыйнай, цэнтральнай, імперскай улады Крамля. Але гэтага не здарылася. Гэта было так празрыста адмоўна, што гэтыя спосабы не падзейнічалі. Тады ўжылі ваенную сілу – пайшлі забіваць, магчыма, нават масава. Таму што маглі б забіць тысячы, але забілі на месцы – чатырнаццаць, цяжка паранілі каля тысячы чалавек… Але людзі адстаялі сваё права быць годнымі, мець сваю Радзіму, а не праслаўляць далёкую, вялікую і хцівую не-Радзіму.

– Ці вам было страшна за лёс сваёй краіны? Ці вы баяліся Расіі?

– Варта казаць не пра Расію ў тыя часы, а пра Савецкі Саюз. Таму што мы размяжоўвалі паняцці і сутнасці. Расія як дэмакратычная краіна была бачна ва ўладзе ў Маскве, у Ленінградзе, дзе-небудзь на Кузбасе, у Варкуце – гэта ж была Расія, якая была на нашым баку, ім таксама абрыдлі камуністы-бальшавікі з іх хлуснёй, здзекам з простага народу. Нас віталі, нас падтрымлівалі, гэта была Расія, якую мы памятаем. Так што давайце цяпер казаць пра саветчыну, пра Савецкі Саюз, хоць там таксама не было ніякага саюза.

А што такое саветы? Гэта загадка, напэўна, да гэтага часу, асабліва на Захадзе. Было прынята такое слова. Ні сацыялізму, ні саюза, ні рэспублік. Не было ніякай абранай улады, а толькі падабраная ўлада ў партыйных кабінетах. Але тым не менш называюць да гэтага часу «Савецкі Саюз». Дык вось кіраўніцтва Савецкага Саюза і ўвасабляла сабой дыктатарскае імперскае зло і жаданне быць вечна ва ўладзе без усялякай справаздачнасці. Але гэтыя часы павінны былі змяніцца і яны змяніліся. Літва паставіла пытанне: а хто там вырашае? Чаму за нас вырашаюць і хто вырашае? Ці мы іх абіралі? Ці мы іх упаўнаважвалі? Не! Яны проста ў сілу сваёй ваеннай і кадэбэшнай моцы кіруюць людзьмі. Гэта павінна быць адменена. Нас папракалі, што мы хочам выйсці з Савецкага Саюза. Наша пазіцыя была такая – гэта яны павінны выйсці з Літвы.

– Вы добра памятаеце той дзень, калі на з’ездзе ў Маскве літоўская група дэпутатаў пакінула залу?

– Вядома ж, памятаю. Мы там адстойвалі свае пазітыўныя праекты, як уладкоўваць Расію дэмакратычным спосабам і ў адпаведным напрамку. Але адначасова і адстойвалі суверэннае права Літвы  і літоўскага народа самім вырашаць тыя пытанні, якія тычацца асабліва Літвы. І на гэтым з’ездзе хацелі навязаць новую структуру канстытуцыйнага нагляду, які быў бы ўпаўнаважаны адмяняць рашэнні так званай «саюзнай рэспублікі», якая мае сваё прадстаўніцтва і здольна прымаць свае рашэнні… Услед за эстонцамі і ў гэтым савецкім парламенце былі прыняты і Дэкларацыі аб суверэнітэце, і папраўка да тагачаснай савецкай мясцовай Канстытуцыі, што законы Савецкага Саюза маюць сілу ў Літве толькі пасля пацвярджэння іх літоўскім парламентам. Гэта, вядома, быў выклік. Выклік народаў краін Балтыі. Можа быць, на гэта не глядзелі сур’ёзна, але гэта было вельмі дакладна. Мы з’яўляемся суверэнам на нашай зямлі, мы – гэта народ. Не абавязкова прадстаўнікі, але калі яны абраныя, значыць, у іх ёсць паўнамоцтвы гаварыць ад уласнага народа, і мы адмаўляліся абіраць савецкі Вярхоўны Савет з гэтага з’езда дэпутатаў, абіраць прадстаўнікоў ад іншых рэспублік. Хай яны самі абіраюць, і мы патрабуем, каб літоўскія прадстаўнікі ў Вярхоўным Савеце былі абраны літоўскай дэлегацыяй або літоўскім народам. Але гэта не прайшло, гэта была істотная кропка на пачатку з’езда. І мы не пайшлі галасаваць за Гарбачова як за прэзідэнта Савецкага Саюза, таму што не прызнавалі яго як магчымага прэзідэнта над Літвой.

– Вы казалі аб кампенсацыі шкоды за гады савецкай улады. Быў прыняты закон аб кампенсацыі Літве шкоды, і гэты закон на доўгія гады сапсаваў адносіны Літвы і Расіі. Вы былі ініцыятарам трыбунала над камунізмам, які прайшоў у Літве. Гэта быў сімвалічны суд, я б сказала…

– Выбачайце, але вы выкарыстоўваеце няправільнае паняцце, што нейкі адзін закон сапсаваў адносіны з Расіяй. Гэтыя адносіны былі сапсаваны найперш таварышам Сталіным і яго нашчадкамі. Знайдзіце і ўслых пачытайце на Радыё Свабода верш Яўгена Еўтушэнкі «Спадчыннікам Сталіна». Гэта 1963 год, па-мойму, і там усё прадказана да сённяшняга дня, што будзе, калі Сталін выйдзе з труны. Еўтушэнка сказаў: «Калі ён вернецца, то ўсё мінулае вернецца з ім». Вось, калі ласка… І мы маем сталінскае мінулае.

– Маё пытанне было пра сапраўдны суд над камунізмам, які да гэтага часу не прайшоў. Як вы лічыце, што трэба зрабіць, каб у камунізма быў свой Нюрнбергскі працэс? Не сімвалічны, а сапраўдны.

– Трэба праводзіць паслядоўную працу судовага і міжнароднага разгляду, асудзіць саму дактрыну – дактрыну нялюдскасці і нянавісці да вялікіх груп людзей, што вялі да іх вынішчэння, не толькі народаў ці народнасцяў, але і сацыяльных груп: то названых буржуямі, то капіталістамі, то кулакамі, то ўвогуле ворагамі народа. Кожны, хто быў не згодны з бальшавікамі, а бальшавікі сябе назвалі народам, і калі ты не згодны з бальшавікамі, то ты вораг народа і ты падлягаеш знішчэнню. Яны ж знішчалі мільёны людзей… І на гэта суда пакуль няма. Чаму? Таму што, на мой погляд, не ўнікаюць людзі ў сутнасць гэтага феномена расійска-савецкага бальшавізму, яго дыктатарскіх антычалавечых дзеянняў і наступстваў. І адным з наступстваў з’яўляецца скалечаная свядомасць мільёнаў людзей, якія прывыклі як быццам да нейкага Стакгольмскага сіндрому. Нашы захопнікі не такія ўжо дрэнныя людзі і можна жыць у якасці закладнікаў. А няхай яны робяць з намі, што хочуць, мы яшчэ скажам дзякуй, таварышы дарагія, што вы намі кіруеце і не ўсіх забіваеце.

– Зусім недалёка ад месца, дзе мы зараз знаходзімся, будынак былога КДБ Літвы. Там цяпер Музей памяці ахвяр камуністычнага рэжыму. Я была ў гэтым музеі, там у падвалах захаваліся камеры, дзе катавалі людзей, там страшныя ўмовы… У суседняй з Літвой Беларусі будынак КДБ дзейнічае. Кіраўнік Беларусі Аляксандр Лукашэнка ўжо больш за дваццаць гадоў знаходзіцца ва ўладзе, і зараз у Беларусі чарговае пацяпленне адносін з Захадам, і Лукашэнка ўжо не з’яўляецца апошнім дыктатарам Еўропы, або перадапошнім. У той час, як у Беларусі па-ранейшаму парушаюцца правы чалавека. Цяпер у Беларусі знаходзіцца некалькі расійскіх ваенных баз. Ці бачыць Літва пагрозу з боку Беларусі, што з гэтых баз удар можа быць нанесены ў яе бок? Ці ў бок Украіны? Ці можна верыць Лукашэнку?

– Мы ведаем больш. Не толькі аб базах. Бо паміж Расіяй і Беларуссю ёсць розныя пагадненні і ўсталяваныя правілы суіснавання, і ў святле гэтых правілаў гэта, можна сказаць, адзіная мілітарысцкая дзяржава. Бо мяжу Беларусі абслугоўваюць расійцы, расійскія войскі… Яны распараджаюцца беларускімі ваеннымі сіламі і могуць штурхнуць на каго-небудзь з суседзяў нават асобна толькі беларускія злучэнні, каб разыграць нейкіх там “зялёных чалавечкаў”. Гэта не мы, гэта Беларусь. Ці разумее Беларусь і беларускі народ такую небяспеку, што іх могуць падставіць і разыгрываць іх рукамі, іх крывёю расійскую імперскую палітыку над суседзямі? Вядома, спадар Лукашэнка як быццам адмяжоўваецца ад вайны ва Украіне, і, можа быць, яму і не загадаюць удзельнічаць. А калі загадаюць? Ці адважыцца ён не паслухацца і на наступны дзень знікнуць? Яго таксама могуць пачаставаць гарбатай…

– Спадар Ландсбергіс, у літоўскім Сойме знаходзіцца на разглядзе дакумент, у якім прапанавана, каб вам як першаму кіраўніку літоўскай дзяржавы быў нададзены статус прэзідэнта. Які ваш статус цяпер у Літве? Наколькі запатрабаваны ваш вопыт?

– Тут шмат пытанняў. І не зусім прыемна, не зусім належыць тут паглыбляцца. Гэта не мая справа. Гэта справа тых людзей, якія вырашаюць нешта ад імя дзяржавы. Калі яны вырашаюць нявартым чынам – гэта іх справа.

– А што вы маеце ад дзяржавы?

– Што я маю? Можна сказаць, ахову – аднаго афіцэра, калі я ў Літве… Аднойчы паслалі яго са мной, калі я ехаў ва Украіну. А калі я бываю ў Еўропе або лячу ў Амерыку, ніхто мяне не суправаджае.

– А пенсія? У вашага калегі, старшыні Вярхоўнага Савета Беларусі Станіслава Шушкевіча пенсія доўгі час была менш за адзін долар.

– Гэта здзек, разумееце. Тут няма пра што нават казаць. З мяне таксама часам здзекуюцца, але я таксама не хачу пра гэта гаварыць. Гэта на сумленні тых людзей, якія так робяць, як і з Шушкевічам.

– Наколькі вы актыўны, наколькі запатрабаваны ваш вопыт?

– Я публічны чалавек, мяне цытуюць, мяне друкуюць. Рэдка каментуюць, але, мабыць, засвойваюць.

– Якімі бачацца вам адносіны Літвы і Злучаных Штатаў Амерыкі?

– Злучаныя Штаты былі апорай нашай незалежнасці пасля Другой сусветнай вайны. Злучаныя Штаты не прызналі нашу акупацыю і інкарпарацыю Савецкім Саюзам, гэта таксама было важкім аргументам, каб мы смялей паўставалі за аднаўленне дзяржаўнасці і ў сілу свайго рэальнага ўплыву на сусветныя адносіны прытрымлівалі агрэсіўнасць нават гарбачоўскага Савецкага Саюза. Тыя былі узлаваны, яны ненавідзелі Літву, якая кінула такі выклік, яны пагражалі нас сцерці ў парашок, але ведалі, што прыйшлося б паплаціцца поўным пагаршэннем адносін, найперш за ўсё са Злучанымі Штатамі, а гэтыя адносіны былі жыццёва патрэбны Гарбачову і яго клану для выратавання сітуацыі і самога Савецкага Саюза. Яны ўсё яшчэ спадзяваліся выратаваць гэтую імперыю, якая развальвалася. Вось гэта было нашым шанцам, што ўсё ж ёсць Злучаныя Штаты, дзе сімвалічна, але лунае сцяг незалежнай Літвы, акупацыя якой ніколі не была прызнана.

Аўтар: Ганна Соўсь 
Каб мець магчымасць прачытаць цікавыя і актуальныя артыкулы, купляйце PDF-версію газеты!
Хуткая аплата праз смс-сервіс

Чытайце таксама

Мирослав Грабовицкий: Мяч на вашей стороне

Исполнительный директор Федерации биталона Украины рассказал “Народной Воле”, что 22 ноября в Минске решится судьба белорусской спортсменки Дарьи Блашко, которая приняла украинское гражданство.

Шушкевічу няма на каго пакінуць партыю

Старшыня палітычнай партыі “Беларуская сацыял-дэмакратычная Грамада” прызнаецца, што яму няма на каго пакінуць партыю.

Сяргей Дарошка прызначаны начальнікам ГУУС Мінгарвыканкама

Сяргей Дарошка прызначаны начальнікам галоўнага ўпраўлення ўнутраных спраў Мінскага гарвыканкама. Такое рашэнне Аляксандр Лукашэнка прыняў 20 лістапада, паведамляе прэс-служба прэзідэнта.