Марыя ШАКУРА: «Спартыўныя чыноўнікі не могуць уплываць на мае погляды…»

103
Марыя ШАКУРА: «Спартыўныя чыноўнікі не могуць уплываць на мае погляды…»
Марыя Шакура

Капітан зборнай Беларусі па рэгбі, якая днямі выйшла на волю з ізалятара, распавяла “Народнай Волі” пра свае спартыўныя захапленні і жыццёвыя прынцыпы.

Марыя ШАКУРА – адна з тых спартсменак, хто падпісаў петыцыю з патрабаваннем адстаўкі Аляксандра Лукашэнкі і спынення гвалту ў краіне. Яна – капітан зборнай Беларусі па рэгбі і каманды “Гражданочка”, бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы па пляжным рэгбі 2017 года.

– Калі ў Беларусі пачаліся сумна вядомыя падзеі, я была гатова да таго, што і сама ў любы момант магу апынуцца за кратамі, – шчыра прызнаецца Марыя. – Разлічвала на самы горшы зыход, рыхтавала сябе да 15 сутак арышту, бо бачыла, што абсалютна любы чалавек можа сёння патрапіць пад рэпрэсіі. Трапіла гэтая куля і ў мяне.

– Многія спартсмены кажуць, што да выбараў яны былі абсалютна апалітычныя…

Свой погляд на тое, што адбываецца ў краіне, у мяне быў заўсёды, але пасля 9 жніўня я стала больш актыўна выказваць уласную пазіцыю.

І хачу сказаць, што мяне падтрымлівала не толькі каманда, а наогул усе тыя, хто ведае. Атрымала столькі добрых слоў, пазітыву і дапамогі, што гэта толькі дадало сіл.

– Спартыўныя чыноўнікі не спрабавалі вярнуць вас з “крывой дарожкі” на “правільны шлях”?

– Справа ў тым, што рэгбі ў Беларусі – не вельмі папулярны від спорту. Колькі мы ні хадзілі ў Міністэрства спорту і турызму з просьбай аказаць дапамогу, выніку не было. Спонсараў таксама на гарызонце не назіралася.

Таму ўсе рэгбісты ў Беларусі – гэта аматары, і тыя самыя спартыўныя чыноўнікі не маюць да нас абсалютна ніякага дачынення. Раней мы наогул былі дваравой камандай без юрыдычнага статусу, але пазней зарэгістравалі грамадскае аб’яднанне. Але ў выніку і яно спыніла існаванне, бо не было сродкаў нават на тое, каб аплаціць нейкія элементарныя рэчы.

Зараз мы каманда энтузіястаў, самастойныя людзі. Тое ж самае Міністэрства спорту не можа ніякім чынам на мяне ўплываць.

– Як вас затрымлівалі?

Гэта адбылося 11 кастрычніка ў Мінску на вуліцы Кальварыйскай. Быў нядзельны марш, я стаяла асобна, на тратуары. А сілавікі вельмі любяць хапаць менавіта тых людзей, якія знаходзяцца не ў натоўпе.

Пацягнулі ў аўтазак, але я не супраціўлялася. Заўважыла таксама, што да дзяўчат менш гвалту ўжываюць, чым да хлопцаў. У аўтазаку, напрыклад, дзяўчаты сядзелі на лаўцы, а мужчыны стаялі на каленях з рукамі за галавой і тварам у падлогу.

Многія былі збіты, адзін сядзеў з акрываўленай галавой. Калі выходзілі з аўтазака, нейкі мужчына ляжаў на зямлі, яго ванітавала. Магчыма, было страсенне мазгоў. У выніку чалавека забрала хуткая дапамога.

У РУУС правяла амаль сем гадзін, а затым частку затрыманых адправілі ў Жодзіна, а частку – у Цэнтр ізаляцыі правапарушальнікаў на Акрэсціна. Дарэчы, ведаю, што ў Жодзіне практычна ўсім суд даваў штрафы, а на Акрэсціна – суткі адміністрацыйнага арышту.

– 10 сутак, якія вам прысудзілі, не былі шокам?

– Як ужо казала, рыхтавалася да горшага, таму спакойна паставілася да сітуацыі, маральна была падрыхтавана.

Адзінае, што адчувала ў той момант, – неверагодную злосць на ўсю гэтую абсурдную сітуацыю, бо ты разумееш, што праўда на тваім баку, але на іх баку – сіла. І з гэтым нічога не можаш зрабіць.

– Многія скардзіліся на ўмовы ўтрымання ў ізалятары…

– Справа ў тым, што ў хуткім часе мяне перавезлі адбываць пакаранне ў Жодзіна, а там умовы былі значна лепшыя, чым на Акрэсціна. Мы мелі неабходныя сродкі гігіены, паперу для прыбіральні, матрацы з бялізнай.

А затым перавялі да нас жанчын, якія сядзелі разам з баскетбалісткай Аленай Леўчанка на Акрэсціна. Там і сапраўды былі жахі! Распавядалі, што спалі на газетах на драўляных насцілах.

– У ізалятары, можа быць, была магчымасць падтрымліваць фізічную форму?

– На вуліцы не было магчымасці, не маглі нават дапрасіцца, каб на прагулку вывелі. Я сядзела ў камеры з дзяўчатамі з Каардынацыйнай рады, і мы кожную раніцу пасля сняданку арганізоўвалі зарадку. Нехта прысядаў, хтосьці адціскаўся ад падлогі, таму з фізкультурай былі на сяброўскай назе. А на вуліцу за тыдзень выводзілі ўсяго два разы на 15 хвілін. Пастаялі, паглядзелі на неба ў клетку.

– А як у камеры бавілі час, чым сябе займалі?

– Магчыма, “суткі” я перанесла б значна горш, калі б у камеры не падабралася неверагодна крэатыўная і цікавая публіка. Напрыклад, Вольга Шпарага – кандыдат філасофскіх навук – кожны дзень праводзіла лекцыі на філасофскія тэмы.

Пасля абеду маглі арганізаваць які-небудзь семінар-абмеркаванне альбо спартыўныя заняткі. Спявалі песні, малявалі, складалі розныя календары. Адным словам, наш калектыў зрабіў усё, каб “суткі” праляцелі як мага хутчэй.

– Трэба думаць, што ежа там таксама была не рэстаранная…

– Мне ў гэтым плане было, напэўна, складаней прызвычаіцца, чым іншым, бо я – вегетарыянка і не ўжываю мяса.

У 6 гадзін раніцы падымаліся пад гімн Беларусі, затым нам неслі сняданак – кашу і гарбату. На абед я звычайна ела толькі суп.

Выратоўвалі перадачы, таму што там былі садавіна і гародніна. Мне хлопец перадаў вегетарыянскую кілбасу, і яна, як кажуць, зайшлі ўсім – і вегетарыянцам, і невегетарыянцам.

Таксама заставалася шмат ежы ад тых, хто ўжо выйшаў на волю, – арэхі, вафлі, шакаладкі.

– Як вас сябры і блізкія сустракалі?

– Ведаеце, калі ўбачыла, колькі людзей прыйшло сустракаць, то адчула неверагодны душэўны ўздым. Прыехалі суседзі, якіх бачыла, можа быць, усяго некалькі разоў, далёкія знаёмыя, спартсмены, музыканты. Сустракала нават дзяўчына, з якой ехалі ў аўтазаку, а ў РУУС я яе падбадзёрвала. Яна прывезла мне плед, і гэта так расчуліла, што я нават расплакалася.

Пазней даведалася, якая інфармацыйная хваля ўзнялася ў СМІ пасля майго затрымання. Мноства людзей пісалі мне паведамленні ў сацыяльных сетках, нават да гэтага часу не ўсё праглядзела. Не чакала такой салідарнасці і падтрымкі нават ад незнаёмых людзей.

– На працы праблем у вас не было?

– Я працую на прыватным прадпрыемстве, і начальства паставілася да сітуацыі з разуменнем. А ў камандзе, як ужо казала, у нас поўнае аднадумства. Усе усё разумеюць…

Публікацыя – з № 85 газеты «Народная Воля». Увесь нумар газеты можна спампаваць па спасылцы. 


Няма запісаў для адлюстравання