Прыкладам таго, як трэба выдаваць кнігі па нацыянальнай гісторыі можа служыць манаграфія «Беларускі касцюм»: шыкоўны, практычна 500-старонкавы альбом, які хочацца ўзяць у рукі і доўга, доўга гартаць і разглядаць. Нядаўна ён з’явіўся на паліцах лепшых кнігарняў Мінска. Надрукавала яго выдавецтва «Беларусь». Прычым, гэта другое выданне навуковай працы, у якім даследуецца гісторыя развіцця нацыянальнага адзення нашых продкаў за 400 гадоў. Першае выданне было выпушчана ў свет дзесяць гадоў таму і вельмі хутка разышлося сярод спецыялістаў і проста чытачоў. Таму выдавецтва прыняло рашэнне аб перавыданні навуковай манаграфіі, што сам па сабе ёсць факт амаль унікальны.

Ці быў у беларусаў шляхецкі касцюм?
Катажына і Марыя — першая і другая жонкі Януша Радзівіла (1612-1655). Мастак Іаган Шрётер. Апранутыя па модзе стылю барока.

Першыя звесткі аб уборах беларусаў паведамляе Статут Вялікага княства Літоўскага 1588 года. Апісанні і нават выявы нацыянальнага адзення тых часоў можна знайсці ў запісках падарожнікаў, якія праязджалі па землях Вялікага княства Літоўскага. Галоўным колерам адзення беларусаў быў белы. Існуе легенда, што менавіта за гэта мы і атрымалі сваю назву. Многія знакамітыя людзі заўважалі падчас сваіх падарожжаў гэтую асаблівасць. Так, этнограф XIX стагоддзя Павел Шэйн таксама пісаў пра беларускіх землях у сваіх нататках: «… Дзе збярэцца гэты люд, там стаіць суцэльная белая сцяна».

Ці быў у беларусаў шляхецкі касцюм?
Партрэт Яна Станіслава Сапегі (1589-1635). Апрануты ў жупан і дэлію, элементы шляхецкага касцюма на тэрыторыі Рэчы Паспалітай і Вялікага княства Літоўскага.

Кнігу стварылі навукоўцы Акадэміі навук Беларусі — кандыдат гістарычных навук Валянціна Бялявіна і доктар гістарычных навук Любоў Ракава. Этнографы сабралі некалькі сотняў архіўных фота, прычым, ўзоры не толькі сялянскага касцюма, але і гарадскога, шляхецкага, чыё існаванне ў Беларусі доўгі час папросту адмаўлялася. Зрэшты, касцюм беларускай шляхты ў XVI-XVIII стагоддзях мала чым адрозніваўся ад вопраткі еўрапейскіх арыстакратаў. Так, у XVI стагоддзі ў Еўропе было Адраджэнне і, адпаведна, прадстаўнікі і прадстаўніцы шляхецкага саслоўя насілі вопратку па модзе свайго часу. Гэта маглі быць як касцюмы ў стылі італьянскага Адраджэння, так і касцюмы па нямецкай модзе — у стылі Паўночнага Адраджэння. Потым прыйшоў стыль барока, за ім рушыў услед роккоко. Аднак касцюм беларускай шляхты меў і свой мясцовы каларыт. Праўда, мясцовыя асаблівасці выяўляліся толькі ў мужчынскім касцюме, беларускі шляхціц XVI-XVIII стагоддзяў мог апрануцца як па еўрапейскай модзе, так і ў шляхецкі гарнітур.